Marriott oferuje czternastogodzinne wycieczki do Górskiego Karabachu, pomijając ormiańskie dziedzictwo po wypędzeniu ponad 120 tysięcy ludzi w 2023 roku.
Międzynarodowa sieć hotelowa Marriott wprowadziła do swojej oferty czternastogodzinne wycieczki po Górskim Karabachu, znanym Ormianom jako Artsach. Organizatorem wypraw jest jej partner, działająca w Baku firma Travel Curious. W opisie trasy używane są wyłącznie azerbejdżańskie nazwy miejscowości, a ormiańskie miejsca kultu zostały pominięte. Uczestnicy mogą przy tym zbierać punkty w programie lojalnościowym Marriott Bonvoy. We wrześniu 2023 roku, po dziewięciomiesięcznej blokadzie, region opuściło ponad 120 tysięcy Ormian. Zdaniem byłych prokuratorów Międzynarodowego Trybunału Karnego wydarzenia te noszą znamiona ludobójstwa.
Zmiana nazw i niszczenie dziedzictwa
Po konfliktach zbrojnych z lat 90. i 2020 roku oraz ofensywie przeprowadzonej w 2023 roku władze Azerbejdżanu zastąpiły ormiańskie nazwy miejscowości, takich jak Stepanakert i Szuszi, nazwami azerbejdżańskimi. Ormiańskie świątynie i cmentarze zostały zniszczone lub przekształcone, a los wielu zakładników i osób zaginionych pozostaje nieznany. Działania te naruszają podstawowe zasady sprawiedliwości, których – zgodnie z nakazem Biblii – należy strzec bez względu na okoliczności.
Prorok Amos przypomina: „Niech raczej prawo tryska jak woda, a sprawiedliwość jak potok niewysychający!” (Am 5,24 BW). Powtarzająca się praktyka zmieniania nazw i usuwania śladów po dawnych mieszkańcach pokazuje, jak łatwo stworzyć pozory normalności w miejscu naznaczonym cierpieniem.
Reakcje organizacji i korzyści dla przedsiębiorstw
Działania sieci Marriott skrytykowały Centrum Badań i Analiz Ormiańskich (Center for Armenian Research and Analysis), Ormiański Komitet Narodowy Ameryki (Armenian National Committee of America) oraz organizacja Ratujmy Prześladowanych Chrześcijan (Save the Persecuted Christians). Organizacje te zwróciły uwagę, że oferta wycieczek pozwala czerpać zyski z osadnictwa prowadzonego po wypędzeniu Ormian w ramach programu określanego mianem „Wielkiego Powrotu”. Korzyści odnoszą również inne podmioty, między innymi Anglo Asian Mining oraz Ansaldo Energia.
W kreowaniu obrazu stabilności uczestniczą także instytucje organizujące w Baku fora Organizacji Narodów Zjednoczonych. Gdy przedsiębiorstwa oferują dostęp do miejsc, z których usunięto chrześcijańską ludność, a zarazem milczą o zniszczonych świątyniach, przyczyniają się do zacierania prawdy historycznej.
Moralna odpowiedzialność w działalności gospodarczej
Pan Jezus przypomina, że cokolwiek czynimy jednemu z najmniejszych Jego braci, czynimy Jemu samemu (Mt 25,40 BW). Ewangelia nie pozwala oddzielać działalności gospodarczej od odpowiedzialności moralnej. Turystyka pomijająca ormiańskie kościoły i cmentarze staje się nie tylko narzędziem marketingowym, lecz także formą współudziału w niesprawiedliwości.
Podobne pytania pojawiają się również w Polsce, gdy chrześcijanie zastanawiają się, czy udział w wydarzeniach lub inwestowanie w krajach o burzliwej historii nie oznaczają milczącej zgody na wyrządzone wcześniej krzywdy. Do naszych wspólnot często docierają świadectwa prześladowań i wypędzeń, skłaniające do uważniejszej oceny ofert turystycznych i handlowych.
Historia Artsachu przypomina, że sprawiedliwość nie jest wartością, o której można pamiętać jedynie od czasu do czasu. Wymaga nieustannego zadawania sobie pytania, czy nasze codzienne wybory służą prawdzie, czy pomagają ją ukrywać.
O prześladowaniu ewangelików:
Kronika miasta Boguszow-Gottesberg (Boża Góra) - kliknij, aby dowiedzieć się więcej












