Sąd Najwyższy USA dopuścił kryterium płci biologicznej w sporcie kobiecym
Sąd Najwyższy USA wsparł prawo stanów do ochrony kategorii kobiecych w sporcie po wycofaniu pozwu przez dwóch mężczyzn.
Dwaj mężczyźni występujący pod żeńskimi imionami wycofali pozew przeciwko ustawie amerykańskiego stanu New Hampshire, która zabrania osobom płci męskiej startu w zawodach kobiecych. Parker Tirrell i Iris Turmelle podjęli tę decyzję po korzystnym dla władz stanowych orzeczeniu Sądu Najwyższego USA w sprawie Wirginia Zachodnia przeciwko B.P.J. Ustawa HB 1205, przyjęta latem 2024 roku, uzyskała poparcie Izby Reprezentantów stosunkiem głosów 189 do 182, a Senatu – 13 do 10. Orzeczenie potwierdziło, że przy ustalaniu zasad rywalizacji sportowej można stosować kryterium płci biologicznej.
Przyjęcie ustawy HB 1205
Ustawa była odpowiedzią na przypadki, w których mężczyźni domagali się prawa do udziału w rywalizacji kobiet wyłącznie na podstawie deklarowanej tożsamości płciowej. Przepisy podpisał gubernator Chris Sununu. Zabraniają one osobom płci męskiej startu w zawodach przeznaczonych dla kobiet. Różnice w budowie ciała, sile mięśni i wydolności tlenowej – uwarunkowane chromosomami oraz przebiegiem dojrzewania – sprawiają, że udział mężczyzn w takich zawodach narusza równość szans. Dane fizjologiczne wskazują, że po okresie dojrzewania mężczyźni zachowują przewagę fizyczną nad kobietami, nawet jeśli poddają się terapii hormonalnej.
Wsparcia prawnego zwolennikom ustawy udzieliła organizacja Alliance Defending Freedom (ADF), zajmująca się między innymi obroną wolności religijnej. Przedstawiciele władz stanowych podkreślali, że ochrona odrębności kobiecych kategorii sportowych nie narusza zasad konstytucyjnych. W obu izbach stanowego parlamentu większość poparła rozwiązanie oparte na kryterium płci biologicznej.
Po wyroku w sprawie Wirginia Zachodnia przeciwko B.P.J. organizacja GLAD Law, reprezentująca powodów, zdecydowała o wycofaniu pozwu. Sąd Najwyższy potwierdził, że stany mogą stosować kryterium płci biologicznej przy ustalaniu zasad rywalizacji sportowej. Orzeczenie to umocniło pozycję podobnych regulacji obowiązujących w innych stanach.
Wyrok pokazał, że prawo stanowe może chronić uczciwe zasady rywalizacji bez naruszania konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Wycofanie pozwu przez Tirrella i Turmelle’a było bezpośrednim następstwem tego rozstrzygnięcia. Sprawa zakończyła się bez dalszego postępowania sądowego.
Znaczenie wyroku dla uczciwości rywalizacji sportowej
Orzeczenie Sądu Najwyższego USA podkreśla, że podział kategorii sportowych według płci biologicznej służy zachowaniu uczciwych zasad rywalizacji. Po okresie dojrzewania mężczyźni zachowują przewagę fizyczną, której nie można całkowicie zniwelować za pomocą terapii hormonalnej. Wycofanie pozwu przez obu powodów jest praktycznym skutkiem tego orzeczenia.
W Polsce rodzice i trenerzy od kilku lat zwracają uwagę na podobne przypadki podczas zawodów szkolnych i amatorskich, w których dziewczęta tracą możliwość rywalizacji na równych zasadach. Polskie środowiska sportowe obserwują amerykańskie regulacje oparte na kryterium płci biologicznej, które mogą stać się punktem odniesienia przy opracowywaniu krajowych przepisów. Sprawa ta przypomina, że orzeczenia sądów bezpośrednio wpływają na zasady obowiązujące podczas zawodów.
Kronika miasta Boguszow-Gottesberg (Boża Góra) - kliknij, aby dowiedzieć się więcej
