Kontrowersja wokół mapy: Prawda historyczna w cieniu polityki

W dobie powszechnego dostępu do informacji, gdy wiedza jest na wyciągnięcie ręki, szczególnie istotne staje się, by treści przekazywane najmłodszym były rzetelne i zgodne z faktami. Niedawno światło dzienne ujrzała sprawa, która wzbudziła niemałe poruszenie wśród osób dbających o historyczną dokładność. Dotyczy mapy opublikowanej na stronie Britannica Kids, przeznaczoną dla dzieci, gdzie obszar między rzeką Jordan a Morzem Śródziemnym został oznaczony wyłącznie jako „Palestyna”, z pominięciem istnienia Państwa Izrael. Po fali krytyki, w tym interwencji brytyjskiej organizacji UK Lawyers for Israel oraz dociekliwych pytań dziennika „The Telegraph”, wydawca postanowił zaktualizować sporną grafikę, uwzględniając zarówno Państwo Izrael, jak i tereny Zachodniego Brzegu oraz Strefy Gazy.

Sprawa  nie jest jedynie techniczną pomyłką ani redakcyjnym przeoczeniem. Dotyczy fundamentalnej kwestii prawdy historycznej oraz odpowiedzialności za treści przekazywane młodym odbiorcom. Jak zauważyła Shari Black, autorka książek dla dzieci, która jako pierwsza zgłosiła problem w listopadzie 2024 roku, precyzja w przedstawianiu faktów ma kluczowe znaczenie.  Dzieci często przyjmują informacje bezkrytycznie, a błędne lub tendencyjne treści mogą kształtować ich światopogląd na lata. W tym kontekście szczególnie niepokojące jest twierdzenie, że „Palestyna” istniała jako odrębny byt od tysięcy lat. Dziennik „The Telegraph” przypomina, że nazwę  wprowadził cesarz Hadrian w 135 roku n.e., po stłumieniu powstania Bar Kochby, jako administracyjną zmianę nazwy prowincji Judea,  decyzję o charakterze politycznym, a nie historycznym.

Reakcja opinii publicznej pokazuje, jak silnie współczesne konflikty przenikają do edukacji. Pominięcie Państwa Izrael na mapie trudno uznać za neutralny błąd. Może ono zostać odebrane jako próba narzucenia jednostronnej narracji. Izrael istnieje jako suwerenne państwo od 1948 roku i został uznany na arenie międzynarodowej. Choć sytuacja polityczna regionu pozostaje złożona, edukacja powinna opierać się na faktach, a nie ideologii czy emocjach.

Redaktor naczelny Britanniki  zapowiedział szczegółowy przegląd zgłoszonych zastrzeżeń i wprowadzenie poprawek. To krok we właściwym kierunku, choć rodzi pytania o przyczyny takiego uchybienia. Czy był to brak nadzoru merytorycznego, czy wpływ współczesnych trendów? Niezależnie od odpowiedzi sprawa ta przypomina, że prawda wymaga stałej czujności i odwagi w jej obronie.

Warto w tym miejscu przywołać słowa Pisma Świętego: Nie sprzedawaj – nabywaj prawdę, mądrość, karność, rozwagę! (Prz 23:23 BW). Biblia podkreśla także znaczenie sprawiedliwości: „Nie czyń krzywdy w sądzie (…) lecz w sprawiedliwości sądź bliźniego swego” (Kpł 19:15 BW). Mogą one stanowić drogowskaz również w sporach dotyczących historii i tożsamości narodów.

Odpowiedzialność za rzetelność spoczywa nie tylko na wydawcach, lecz także na rodzicach i nauczycielach, pierwszych przewodnikach młodych ludzi. Jeśli materiały edukacyjne zawierają błędy, obowiązkiem dorosłych jest je korygować. „Wychowuj chłopca odpowiednio do drogi, którą ma iść…” (Prz 22:6 BW). Wychowanie w prawdzie jest fundamentem dojrzałego społeczeństwa.

Choć spór o mapę Britannica Kids może wydawać się drobny, odsłania głębsze problemy: brak zgody co do faktów historycznych, wpływ polityki na edukację oraz potrzebę nieustannej troski o prawdę. Dzieci mają prawo do wiedzy opartej na solidnych podstawach, dlatego każdy jako rodzic, nauczyciel czy obywatel  powinien czuwać nad tym, co przekazuje się kolejnym pokoleniom.